Биологиялы мембранадан заттарды тасымалдануы презентация

Олар май тамшылары немесе крахмал дәндері түрінде болады. Митохондрия термині грекше «митос» — жіп, «хондрион» — дән, түйіршік дегенді білдіреді. Мембрананың ішкі глобулярлы түйіршіктері ашылғаннан кейін мембраналарды ақуыздар кіретін сұйық құрылым ретінде қарайды және ішкі жасуша мембраналары құрылысы және химиялық құрамы жағынан бір-біріне ұқсас келеді. Фотосинтез процесінің әлемдегі тіршілік үшін маңызы мәңгілік, себебі бүкіл тіршілік иелері оттекпен тыныс алатындығы.

Смотрите также: Новогодняя 2012 год презентация

Цитоплазма (гр. kytos — жасуша және гр. плазма — қалыптасқан) — жасуша жарғақшасы мен ядро арасын толтырып тұратын қоймалжың сұйықтық. Өсімдіктер жасушаларында аталған жалпы органеллалардан басқа пластидтер (хлоропласт, хромопласт, лейкопласт) болады. Осындай тәжірибелердің нәтижесінде 1961 жылы ғалымдар тек урацил нуклеотидінен тұратын жасанды РНҚ-дан шағын полипептид синтездеп алған. Ол полипептид аминқышқылы фенилаланинге сай келетіні анықталды. Негізінде митохондриялар АТФ керек жерлерге миофибрилдерге тақау, ал сперматозоидтарда талшықты оран орналасады. Гликолиз процесінде глюкоза триозаға дейін ыдырайды, мұнда 2 молекула АТФ жұмсалады да, 4 молекула АТФ синтезделеді, сонымен 1 моль глюкоза ыдырағанда 10% энергия жұмсалады. Қосындылардың органоидтерден айырмашылығы — олардың белгілі құрылымы болмайды және қандай болмасын арнайы қызмет атқармайды. Сонымен митохондриядағы ферменттер жасушаның тыныс алуына қажегті фермемттер болып табылады. Хлоропласт – қос мембраналы органоид. Ол ішкі және сыртқы мембранадан тұрады.

Смотрите также: Эпоха возрождения презентация на флэшку художники

Соның нәтижесінде түтікшелер арқылыағзадан сүзілмейтін заттар (ағзаға енгізілген бояу, диодраст,пенициллин) шығарылады.Түтікшелердің эпителийінде бірнеше биологиялық белсендізаттар түзіледі: гиппур қышқылы, аммиак, ренин,урокиназа, аминқышқылдар. Олардық пішіні таяқша, жіп және түйіршік тәрізді болып келеді де, жасушалардың «энергетикалық станциясы» деп аталады. Ортаңғы ашық қабат бимолекулалы май қабатынан, ал шеткі күңгірт қабаттары ақуыз молекулаларынан түзіледі. Бұл процесті бірінші рет зерттеген орыс ғалымы — И. И. Мечников. Ішкі мембранасында электрондарды тасымалдайтын тізбек және фосфорландыру процесіне қатысатын тасымалдау ферменттері (АДФ-тен АТФ) орналасады. Гликолиздің оттексіз(анаэробты) ыдырауы.Бұл процесс жануарлар жасушасын- дағы митохондрияның ішкі мембранасында жүреді.Ол ферменттердің әсерімен бірінен кейін бірі кезектесіп жүретін 13 реакцияның жиынтығынан тұрады. Сілекей, тер және басқа да безді жасушалар Гольджи жиынтығының қызметі нәтижесінде түзіледі.

Смотрите также: Детские песни к 8 мартас презентациями

Энергиясы мол органикалық заттардың ыдырауын катаболизм(ажырау) деп атайды. Кейбір балдырлардың жасушаларында және қарапайымдарда бір ғана митохондрия, әр түрлі жануарлардың аталық жыныс жасушаларында (спермотозоид) олардың саны 20 — 70-ке дейін, сүтқоректілердің дене жасушаларында 500 — 1000-на дейін, ал алып амебада (Сһао8 сһаоз) 500000 дейін жетеді. Вакуольдің атқаратын қызметі — жасушаға қажетсіз заттарды сұйық түрінде жинақтау. Жасушадағы зат алмасу және энергияның айналымы Жасушадағы зат алмасу.АТФ.Пластикалық алмасулар.Нәруіз синтезі. Бұл фермент АДФ және фосфаттдн АТФ-ты синтездеу қызметін атқарады. Барлық органоидтер бір-бірімен әсерлесіп, жасушаның қалыпты жұмысын қамтамасыз етеді. 3. Митохондрия — жасушаның энергетикалық станциясы. Ол органикалық қышқылдардың тотығуы нәтижесінде АТФ және НАДН түрінде энергия жасап шығады. Зат алмасу процесінде жасушада пайда болған қорытылған заттар да осы плазмалемма арқылы сыртқа шығарылып отырады. Глюкозаның толық ыдырауы немесе оттекті ыдырауы да – митохондырияның ішкі мембранасында үздіксіз жүретін процесс.

Сондықтан олардың құрылысы мен қызметі мүлде белгісіз болды. Митохондрияда жүретін биохимиялық процестер «Зат және энергия алмасу» тарауында қарастырылады. Бенде 1898 жылы Бұл органоидка митохондриялар деген ат берді. Күн сәулесі энергия- .сын пайдаланып, бейорганикалық заттардан органикалық заттарды синтездейді. Мембранадағы ферменттердің ішіндегі аса маңыздысы — протондық АТФ-аза. Эндоцитоз екі негізгі категорияға: фагоцитозга және пиноцитозга жіктеледі. Гольджи жиынтығының тығыздалған қуыстар пакеті немесе ұсақ кепіршіктер түзетін негізгі құрылымдық элементі тегіс мембрана арқылы жүреді.

Митохондриялық ДНҚ ішкі жарғақшаны құрайтын кейбір ақуызды синтездейді. Ол ақуыз,май, нуклеин қышқылдарынан басқа зат алмасуға белсенді қатысатын ферменттерден және А,С дәрумендерінен тұрады. Генетикалық кодтың негізгі қасиеті мынада: синтезделуге тиісті нәруыздың құрылымы туралы ақпаратты ДНҚ ген түрінде береді. Сондықтан оны анаэробты тотығу немесе гликолиз деп атайды. Лизосомада орналасқан ферменттер түйіршікті (тегіс) эндоплазмалық торда синтезделіп, Гольджи жиынтығына тасымалданады. Диаметрі — 0,2—1 мкм, ұзындығы —5—7 мкм, кейде 15—20 мкм дейін жетеді. Әр түрлі ұлпа жасушаларындағы митохондрияның саны 20—22-ден бастап, 2500-ге дейін жетеді. Хлоропластарда жүзеге асатын реакциялар «Зат және энергия алмасу» тарауында қарастырылады.

Адам денесінің мүшелері әр түрлі пішінде болатыны және арнайы қызмет аткаратыны секілді жасуша органоидтері де бір-бірінен пішіні және әр түрлі қызмет атқаруымен ерекшеленеді. Сонымен митохондриялардың саны жасушаның түріне және оның атқара п.ш қызметіне байланысты болады. Хлоропластың құрамында жасыл түсті пигмент — хлорофилл болады. Анаэробты тотығудың негізгі субстраты глюкоза, Кейбір бактериялар энергияны пентозаның, май қышқылдарының аминқышқылдарының тотығуы арқылы алады. Жасушадағы митохондрия саны мүшелердегі энергетикалық және биосинтетикалық процестердің қарқындылығына байланысты. Жасушадағы энегетикалық алмасу немесе организмнің тыныс алуы АТФ синтезі.Тыныс алу және жану. Арнайы органеллалар — тек кейбір маманданған жасушаларға тән (биожіпше, тоножіпше, нейрожіпше, кірпікшелер, микробүрлер). Бұлардың әрқайсысының атқаратын қызметтері бар. Содан кейін баска жасушалардан да табылған бұл жиынтықты диктиосома (грек. «диктиес» — тор) немесе Гольджи жиынтыгы деп атаған. Кейбір жасушаларда бұл жиынтық тор түрінде кездеседі де, олардың қуыстары бір-бірімен байланысып жатады. Реакцияға глюкозаның оттексіз ыдырауы сияқты аралық заттар ретінде ферменттер, АДФ және фосфор қышқылы қатысады. Тилакоидті мембранада квантосома деп аталатын функциональды кешен бар.

Хлоропластар митохондриялар секілді екі мембранадан тұрады — ішкі және сыртқы. Хлоропластарда фотосинтез процесі кезінде жарық сәулесінің энергиясы АТФ-тың химиялық энергиясына айналады. Митохондрияның басты қызметі — аэробты тыныс алуды жүзеге асыру. Осы мембрана арқылы К+, N+ катиондары аса жылдамдықпен жүреді. Фотосинтездің жарықта жүретін реакциясының нәтижелері мынандай: а)АТФ синтезі; ә) НАДФ – Н –тың түзілуі; б) су фотолизі. Су фотолизі — судың электролизіне ұқсас реакция. Ол Күн энергиясы әсерінен ыдырайды. Қосындылар дегеніміз — цитоплазмадағы (кейде ядродағы) салыстырмалы түрде тұрақсыз құрылымдар. Осы «насостардың» жұмыстарын зерттеу үшін эритроцитті алуға болады. Митохондрияны ең алғаш неміс ғалымы В.Флеминг (1882) ашқан. Егер ДНҚ-ның нуклеотидтері екі-екіден біріксе, не бары 16 сәйкестік түзіледі, яғни 4²=16. Мысалы, кодтың 4 әрпі – А, Ц, Г, Т екі-екіден біріксе, 16 сәйкестік түзіледі.

Жас жасушаларда вакуоль болмайды. Ол пісіп-жетілген жасушаларда пайда болып, қартайған жасушаларда ұлғаяды. 8. Сферосомалар гормондық сигналдарды жүзеге асыру процесіне қатысады. Эукариоттық жасушаның ішінде ерекше түзілімдер — органоидтер болады. Гликолиз процесінде аз энергия жұмсалғанмен де бұл табиғатта жиі кездеседі. Клеткаға түскен түйіршікті заттар лизосомадағы гидролаза ферменттер арқылы қорытылады. Синтезделген нәруыз молекулалары белгілі бір уақыттан кейін ыдырап,оның орнын жаңа молекулалар басып отырады.Сондықтан жасуша қызметін химиялық құрамын тұрақты сақтайды.Бұл тұрақтылық катаболизм және анаболизм процестерінің бір-бірімен үнемі байланысты жүретіндігінен түсіндіріледі. Организмдердің бірінші тобына бейорганика -лық заттардан органикалық заттарды синтездей алмайтын, дайын күйіндегі энергиясы мол қоректік заттарды тікелей қабылдайтын организмдер жатады. Қарбыздың вакуольді құрамы фруктоза және глюкозадан тұратын сұйықтықпен толтырылған. Митохондрия құрамында рибосомдар болғандықтан, белок синтезі тұрақты жүреді.

Олар, негізінен, жасушаішілік қорыту және кейде ас қорыту ферменттерінің секрециясымен байланысты қызмет атқарады. Сыртқы мембранада және мембрана аралық кеңістікте тотығу процесінс қатысатын ферменттер аз болады. Адам мен жануарлар жасушаларында органеллалардың екі түрі болады. Мембраналы компоненттерге митохондриялар, пластидтер, эндоплазмалық тор, Гольджи аппараты, лизосомалар, ал мембранасыз компоненттерге центриольдар, рибосомдар, микротүтікшелер, микрофиламенттер жатады. Онда олар басты құрамдас белігі — липидтерден тұратын глобулалардың құрамына кіреді. Онда ақуыз молекулалары кешендерінің түзілуі мен ыдырау процестері үздіксіз жүріп жатады. Клеткадағы тотығу және энергия жинау процестері бірнеше кезеңмен жүреді. Гольджи жиынтығында полисахаридтердің нәруыз молекулаларына қосылу процесі жүзеге асады да, соның нәтижесінде, нәруыз гидрофильді қасиетке ие болып, әр түрлі секреттердің (түзінділердің) негізі бола алады.

Гиалоплазмада қант, азоттық негіздер, амин қышқылдары, липидтер т.б. қосылыстар метаболизмінің ферменттері болады. Сондай-ақ тағы да бір қызметі — онда лизосома қалыптасады. Олар протондардың суға дейін біртіндеп тотығуын жүзеге асырады. Ішкі мембранада жалпақ тақташалар болады, оны тилакоид деп атайды. Бұл реакцияның оттексіз ыдыраудан айырма-шылығы оттектің қатысуымен глюкоза толық ыдырайды.

Похожие записи:

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.